چرا تحلیل ذینفعان مهم است؟
تصمیمهای فنی در محیط چندبازیگری ممکن است به دلیل مقاومت، بیاعتمادی، تضاد منافع یا کمبود ظرفیت شکست بخورند. تحلیل ذینفعان این ابعاد را زودتر وارد طراحی میکند.
چگونه از آن استفاده کنیم؟
- فهرست اولیه بازیگران را از گروههای متاثر، مجریان و تصمیمگیران بسازید.
- منافع و نگرانی هر گروه را با شواهد از حدس جدا کنید.
- قدرت رسمی، غیررسمی و شبکهای را تفکیک کنید.
- موضع فعلی و امکان تغییر موضع را ثبت کنید.
- راهبرد مشارکت، ارتباط یا کاهش ریسک را متناسب با هر گروه تعریف کنید.
محدودیت و خطای رایج
ماتریسها واقعیت را ساده میکنند و ممکن است گروههای ناهمگون را یکپارچه نشان دهند. تحلیل باید بهروز شود و جای گفتوگو یا داده واقعی را نگیرد.
جای این مفهوم در نقشه یادگیری
این مدخل بخشی از حوزه سیاستگذاری عمومی است. برای دیدن مفاهیم نزدیک و جای این مفهوم در یک مسئله بزرگتر، صفحه مادر این حوزه را ببینید.
از مفهوم به تصمیم و عمل
اگر تعریف را میدانید و میخواهید از آن در یک تصمیم واقعی استفاده کنید، این مسیرهای نزدیک بیشترین ارتباط را با همین مفهوم دارند:
برگه صورتبندی مسئله عمومی
ذینفعان، گروههای متاثر، شواهد و سازوکارهای علّی را در یک برگه جمع کنید.
روش انتخاب ابزار سیاستی؛ از سازوکار مسئله تا بسته قابل اجرا
وقتی تحلیل ذینفعان نشان میدهد گروهها از نظر اثرپذیری، قدرت، ظرفیت اجرا یا واکنش رفتاری متفاوتاند، این تفاوتها را وارد مقایسه ابزارها، اثر توزیعی، بار اداری و ریسک اجرا کنید؛ نقشه ذینفعان بهتنهایی ابزار سیاستی را انتخاب نمیکند.
روش طراحی ارزیابی سیاست؛ از سؤال تا داده و بازنگری
برای گروههای متاثر یا کمصدا که تحلیل ذینفعان آشکار کرده است، از پیش روشن کنید چه سؤال، داده، تفکیک گروهی و ملاحظه اخلاقی لازم است تا ارزیابی فقط میانگین کل را نبیند؛ تحلیل ذینفعان جای طراحی ارزیابی را نمیگیرد.
مفاهیم مرتبط
نظریه تغییر
نظریه تغییر توضیح میدهد یک مداخله از چه مسیر علّی قرار است به نتیجه برسد و چه فرضهایی برای کارکردن این مسیر لازم است. معمولاً بین ورودی و فعالیت، خروجی، پیامدهای کوتاه و بلندمدت و اثر نهایی تمایز میگذارد.
ابزارهای سیاستی
ابزارهای سیاستی سازوکارهایی هستند که حکومت یا نهاد عمومی از طریق آنها میکوشد رفتار، منابع، اطلاعات، حقوق یا ظرفیت اجرا را تغییر دهد. مقررات، مالیات و یارانه، اطلاعرسانی، قرارداد، استاندارد، ارائه مستقیم خدمت و ابزارهای داوطلبانه نمونههایی از خانوادههای مختلفاند؛ انتخاب ابزار باید به سازوکار مسئله و زمینه اجرا متصل باشد.
ارزیابی سیاست
ارزیابی سیاست بررسی نظاممند طراحی، اجرا، خروجیها و پیامدهای یک سیاست است تا مشخص شود چه اتفاقی افتاده، چرا رخ داده و تا چه اندازه میتوان تغییر مشاهدهشده را به مداخله نسبت داد. نوع سؤال تعیین میکند از ارزیابی فرایند، نتیجه، اثر یا ترکیبی استفاده شود.