چرا حکمرانی چندسطحی مهم است؟
بسیاری از سیاستها در یک سطح تصویب و در سطح دیگری اجرا میشوند. اگر مسئولیت، منابع و اطلاعات میان سطوح هماهنگ نباشد، شکاف اجرا، دوبارهکاری، تعارض مقررات و انتقال مسئولیت به یکدیگر شکل میگیرد.
چگونه از آن استفاده کنیم؟
- سطوحی را که اختیار قانونی، بودجه یا ظرفیت اجرا دارند مشخص کنید.
- وابستگیهای عمودی و افقی را جدا ترسیم کنید.
- شکاف مسئولیت، اطلاعات، ظرفیت و منابع مالی را پیدا کنید.
- سازوکارهای هماهنگی مانند قرارداد، کمیته مشترک، تأمین مالی مشترک یا استاندارد داده را متناسب با مسئله بررسی کنید.
- پاسخگویی را طوری طراحی کنید که چندسطحیبودن به ابهام مسئولیت تبدیل نشود.
محدودیت و خطای رایج
تعداد بیشتر سطوح یا جلسات هماهنگی لزوماً حکمرانی بهتر نمیسازد. اگر نقشها، منابع و حق تصمیم روشن نباشند، سازوکار چندسطحی میتواند اصطکاک و تأخیر را بیشتر کند.
منابع برای پیگیری
تعریف و توضیح این مدخل با اتکا به منابع زیر تدوین شده است. برای پژوهش یا استناد دانشگاهی، نسخه اصلی منبع را نیز بررسی کنید.
- OECD Recommendation on Regional Development PolicyOrganisation for Economic Co-operation and Development. (2023). Recommendation of the Council on Regional Development Policy (C/MIN(2023)10/FINAL). OECD.
جای این مفهوم در نقشه یادگیری
این مدخل بخشی از حوزه حکمرانی است. برای دیدن مفاهیم نزدیک و جای این مفهوم در یک مسئله بزرگتر، صفحه مادر این حوزه را ببینید.
مفاهیم مرتبط
حکمرانی
حکمرانی به ساختارها، قواعد و فرایندهایی اشاره دارد که از طریق آنها قدرت توزیع و اعمال میشود، تصمیمهای جمعی شکل میگیرند، اولویتها تعیین میشوند و بازیگران عمومی و غیردولتی در قبال تصمیم و اجرا پاسخگو میشوند. بنابراین حکمرانی فقط «دولت» یا دستگاه اداری نیست؛ روابط رسمی و غیررسمی میان نهادها، بازار، جامعه مدنی و شهروندان را نیز در بر میگیرد.
حکمرانی شهری
حکمرانی شهری فرایندی است که از طریق آن حکومتهای محلی و دیگر ذینفعان درباره برنامهریزی، تأمین مالی و اداره شهر تصمیم میگیرند و منافع متعارض یا متفاوت را برای اقدام جمعی هماهنگ میکنند. موضوع آن فقط شهرداری نیست؛ رابطه میان سطوح حکومت، نهادهای عمومی، بخش خصوصی، جامعه مدنی، محلهها و شهروندان را در بر میگیرد.
حکمرانی شبکهای
حکمرانی شبکهای به شیوه اداره و هماهنگکردن مجموعهای از سازمانها یا بازیگران مستقل اما وابسته به هم اشاره دارد که برای یک مسئله مشترک ناچارند اطلاعات، منابع، اختیار یا اقدام را هماهنگ کنند. در ادبیات کلاسیک شبکههای بینسازمانی، اداره شبکه میتواند مشارکتی میان اعضا، تحت رهبری یک سازمان محوری یا بهوسیله یک نهاد اداری مستقل برای شبکه انجام شود.
ابزارهای سیاستی
ابزارهای سیاستی سازوکارهایی هستند که حکومت یا نهاد عمومی از طریق آنها میکوشد رفتار، منابع، اطلاعات، حقوق یا ظرفیت اجرا را تغییر دهد. مقررات، مالیات و یارانه، اطلاعرسانی، قرارداد، استاندارد، ارائه مستقیم خدمت و ابزارهای داوطلبانه نمونههایی از خانوادههای مختلفاند؛ انتخاب ابزار باید به سازوکار مسئله و زمینه اجرا متصل باشد.