چرا حکمرانی مهم است؟
بسیاری از مسائل عمومی فقط با طراحی یک سیاست یا دستور اداری حل نمیشوند، چون نتیجه به قواعد بازی، توزیع قدرت، ظرفیت اجرا، اعتماد، هماهنگی و رفتار چند بازیگر وابسته است. تحلیل حکمرانی کمک میکند مسئله را فراتر از ساختار سازمانی یک دستگاه ببینیم.
چگونه از آن استفاده کنیم؟
- مسئله جمعی و تصمیمی را که باید گرفته یا اجرا شود روشن کنید.
- بازیگران رسمی و غیررسمی، منابع قدرت و وابستگیهای میان آنها را ترسیم کنید.
- قواعد رسمی، هنجارهای غیررسمی و سازوکارهای پاسخگویی را جداگانه بررسی کنید.
- نقاط شکست هماهنگی، تعارض منافع، کمبود ظرفیت و عدمتقارن قدرت را شناسایی کنید.
- مشخص کنید اصلاح لازم در سیاست، نهاد، رابطه میان بازیگران یا سازوکار یادگیری و پاسخگویی است.
محدودیت و خطای رایج
«حکمرانی» نباید به برچسبی مبهم برای هر مسئله دولتی تبدیل شود. تحلیل خوب باید روشن کند کدام رابطه قدرت، قاعده، ظرفیت یا سازوکار هماهنگی واقعاً بر نتیجه اثر میگذارد.
منابع برای پیگیری
تعریف و توضیح این مدخل با اتکا به منابع زیر تدوین شده است. برای پژوهش یا استناد دانشگاهی، نسخه اصلی منبع را نیز بررسی کنید.
- UN-Habitat — Urban GovernanceUnited Nations Human Settlements Programme. (n.d.). Urban governance. UN-Habitat.
- World Development Report 2017World Bank. (2017). World development report 2017: Governance and the law. World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-0950-7
جای این مفهوم در نقشه یادگیری
این مدخل بخشی از حوزه حکمرانی است. برای دیدن مفاهیم نزدیک و جای این مفهوم در یک مسئله بزرگتر، صفحه مادر این حوزه را ببینید.
مفاهیم مرتبط
حکمرانی شبکهای
حکمرانی شبکهای به شیوه اداره و هماهنگکردن مجموعهای از سازمانها یا بازیگران مستقل اما وابسته به هم اشاره دارد که برای یک مسئله مشترک ناچارند اطلاعات، منابع، اختیار یا اقدام را هماهنگ کنند. در ادبیات کلاسیک شبکههای بینسازمانی، اداره شبکه میتواند مشارکتی میان اعضا، تحت رهبری یک سازمان محوری یا بهوسیله یک نهاد اداری مستقل برای شبکه انجام شود.
حکمرانی شهری
حکمرانی شهری فرایندی است که از طریق آن حکومتهای محلی و دیگر ذینفعان درباره برنامهریزی، تأمین مالی و اداره شهر تصمیم میگیرند و منافع متعارض یا متفاوت را برای اقدام جمعی هماهنگ میکنند. موضوع آن فقط شهرداری نیست؛ رابطه میان سطوح حکومت، نهادهای عمومی، بخش خصوصی، جامعه مدنی، محلهها و شهروندان را در بر میگیرد.
حکمرانی چندسطحی
حکمرانی چندسطحی به تعامل و وابستگی متقابل میان سطوح مختلف حکومت و طیفی از ذینفعان غیردولتی در طراحی و اجرای سیاستهایی اشاره دارد که اثر سرزمینی یا محلی دارند. این تعامل میتواند عمودی میان سطوح حکومت، افقی میان نهادهای همسطح و شبکهای با شهروندان و بازیگران خصوصی باشد.
حکمرانی مشارکتی
حکمرانی مشارکتی ترتیبی است که در آن نهادهای عمومی، ذینفعان غیردولتی را بهطور مستقیم در یک فرایند رسمی، جمعی و گفتوگومحور برای شکلدادن یا اجرای تصمیم عمومی وارد میکنند. هدف فقط مشورت یا اطلاعرسانی نیست؛ مشارکت باید در فرایند تصمیم یا اجرای مشترک نقش معنادار داشته باشد.
حکمرانی چندمرکزی
حکمرانی چندمرکزی به ترتیبی اشاره دارد که در آن چند مرکز تصمیمگیری نسبتاً مستقل، در قلمروهای همپوشان یا مرتبط فعالیت میکنند و از طریق قواعد، رقابت، همکاری و یادگیری با یکدیگر تعامل دارند. چندمرکزیبودن صرفاً پراکندگی سازمانی نیست؛ مسئله این است که مراکز متعدد چگونه خودمختاری و هماهنگی را همزمان حفظ میکنند.
تحلیل ذینفعان
تحلیل ذینفعان فرایند شناسایی افراد و گروههای اثرگذار یا اثرپذیر و بررسی منافع، قدرت، موضع، منابع و روابط آنهاست. هدف فقط ساخت یک ماتریس قدرت/علاقه نیست؛ هدف فهمیدن این است که چه کسی میتواند اجرا، مشروعیت یا نتیجه را تغییر دهد.