چرا حکمرانی مشارکتی مهم است؟
وقتی دانش، اختیار یا منابع میان چند طرف پراکنده است، تصمیم یکجانبه ممکن است از نظر اطلاعاتی ضعیف یا از نظر اجرا فاقد همکاری لازم باشد. همکاری میتواند یادگیری مشترک و پذیرش را افزایش دهد، به شرطی که عدمتقارن قدرت و قواعد مشارکت نادیده گرفته نشوند.
چگونه از آن استفاده کنیم؟
- مشخص کنید کدام بخش تصمیم واقعاً برای مشارکت باز است.
- ذینفعان ضروری و گروههای کمقدرت یا کمصدا را شناسایی کنید.
- قواعد گفتوگو، دسترسی به اطلاعات و نحوه حل اختلاف را روشن کنید.
- عدمتقارن منابع و قدرت را با طراحی فرایند کاهش دهید.
- معیار موفقیت را فراتر از «رضایت از جلسه» و بر کیفیت تصمیم، اجرا و اعتماد بسنجید.
محدودیت و خطای رایج
اگر نتیجه از پیش قطعی است، مشارکت میتواند به نمایش مشروعیت تبدیل شود. همچنین اجماع همیشه ممکن یا مطلوب نیست؛ تعارض منافع واقعی باید ثبت و مدیریت شود، نه اینکه با زبان همکاری پنهان شود.
منابع برای پیگیری
تعریف و توضیح این مدخل با اتکا به منابع زیر تدوین شده است. برای پژوهش یا استناد دانشگاهی، نسخه اصلی منبع را نیز بررسی کنید.
- Ansell & Gash (2008)Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032
جای این مفهوم در نقشه یادگیری
این مدخل بخشی از حوزه حکمرانی است. برای دیدن مفاهیم نزدیک و جای این مفهوم در یک مسئله بزرگتر، صفحه مادر این حوزه را ببینید.
مفاهیم مرتبط
حکمرانی
حکمرانی به ساختارها، قواعد و فرایندهایی اشاره دارد که از طریق آنها قدرت توزیع و اعمال میشود، تصمیمهای جمعی شکل میگیرند، اولویتها تعیین میشوند و بازیگران عمومی و غیردولتی در قبال تصمیم و اجرا پاسخگو میشوند. بنابراین حکمرانی فقط «دولت» یا دستگاه اداری نیست؛ روابط رسمی و غیررسمی میان نهادها، بازار، جامعه مدنی و شهروندان را نیز در بر میگیرد.
حکمرانی شبکهای
حکمرانی شبکهای به شیوه اداره و هماهنگکردن مجموعهای از سازمانها یا بازیگران مستقل اما وابسته به هم اشاره دارد که برای یک مسئله مشترک ناچارند اطلاعات، منابع، اختیار یا اقدام را هماهنگ کنند. در ادبیات کلاسیک شبکههای بینسازمانی، اداره شبکه میتواند مشارکتی میان اعضا، تحت رهبری یک سازمان محوری یا بهوسیله یک نهاد اداری مستقل برای شبکه انجام شود.
حکمرانی شهری
حکمرانی شهری فرایندی است که از طریق آن حکومتهای محلی و دیگر ذینفعان درباره برنامهریزی، تأمین مالی و اداره شهر تصمیم میگیرند و منافع متعارض یا متفاوت را برای اقدام جمعی هماهنگ میکنند. موضوع آن فقط شهرداری نیست؛ رابطه میان سطوح حکومت، نهادهای عمومی، بخش خصوصی، جامعه مدنی، محلهها و شهروندان را در بر میگیرد.
تحلیل ذینفعان
تحلیل ذینفعان فرایند شناسایی افراد و گروههای اثرگذار یا اثرپذیر و بررسی منافع، قدرت، موضع، منابع و روابط آنهاست. هدف فقط ساخت یک ماتریس قدرت/علاقه نیست؛ هدف فهمیدن این است که چه کسی میتواند اجرا، مشروعیت یا نتیجه را تغییر دهد.